Nieuwjaarstoespraak Burgemeester Helmer - Englebert

7 januari 2026

Geachte dames en heren, aanwezigen,

Beste inwoners van Alverna, Balgoij, Batenburg, Bergharen, Hernen, Leur, Niftrik, Wijchen en de Woezik. Mede namens het voltallig gemeentebestuur en alle ambtenaren, heet ik u van harte welkom.

Gemeente Wijchen kent vele kleuren. Die kleuren wil ik vandaag centraal stellen tijdens mijn toespraak.

We zijn een gemeenschap met verschillende achtergronden en ideeën. Er zijn verschillen in levenservaring en leeftijd, in opleidingen en beroepen, in talen en tradities. We hebben uiteenlopende leefstijlen, interesses en manieren van samenleven. Sommigen hebben diepe wortels in de regio, anderen zijn hier recent komen wonen. We denken verschillend en we dromen verschillend. Van daaruit hebben we verschillende ideeën en verschillende politieke overtuigingen. En zo draagt eenieder op zijn eigen manier bij aan het geheel.

Soms komen al die mensen en kleuren samen, zoals op Roze Woensdag, de Dag van Wijchen tijdens de Vierdaagse. Op die dag ontmoeten we elkaar in een groot roze festijn, het symbool van verdraagzaamheid. Een ander initiatief wat mensen bij elkaar brengt is het succesvolle duofiets- project. Een groep van zeer bevlogen vrijwilligers brengt mensen met en zonder een beperking bij elkaar, voor een tocht door onze mooie gemeente.

Maar soms komen juist onze verschillen meer op de voorgrond, zoals in de gemeenteraad, een bonte verzameling van politieke kleuren. Juist daar is het belangrijk om, ondanks de verschillen van meningen, naar elkaar te luisteren en samen te werken. Dat doen we in de Wijchense raad volgens mij goed. Maar dit geldt niet alleen voor de politiek, dit geldt voor de gehele samenleving, zeker in tijden van toenemende polarisatie. Hiervoor haal ik graag een tekst aan van Frank Boeijen: “Denk niet wit, denk niet zwart, maar in de kleur van je hart”. Denk niet in tegenstellingen, maar handel en kijk vanuit je hart, met nuance en empathie. Een meer menselijke, genuanceerde benadering is iets waar we in deze tijd veel aan kunnen hebben.

Diezelfde houding van nuance, empathie en samenwerking is niet alleen van belang in het maatschappelijke debat, maar ook in het besturen van onze gemeente. Om de samenwerking tussen onze inwoners en de gemeente te versterken beginnen deze week drie gebiedscoördinatoren. Ze zetten zich in voor sterke, lokale netwerken en stimuleren initiatieven uit de samenleving. Zo blijven we beter van elkaar op de hoogte.

Naast het luisteren naar elkaar en het overbruggen van verschillen, hebben we als gemeente ook de verantwoordelijkheid om zorgvuldig en toekomstgericht met onze middelen om te gaan. Zo is het fijn dat ons huishoudboekje goed op orde is. We schrijven de komende twee jaar gelukkig geen rode cijfers, en hoeven nu dan ook geen pijnlijke maatregelen te nemen. De komende jaren blijven we zelfs investeren in woningbouw, leefbaarheid, duurzaamheid, jeugdzorg en werkgelegenheid.

Niet alleen voor de gemeente is het van belang om het huishoudboekje goed op orde te hebben. Dat geldt ook voor onze inwoners. Het blijft belangrijk om mensen met een krappe beurs te ondersteunen. Dit doen we op verschillende manieren. Mensen die ondanks alle inkomensregelingen financiële zorgen hebben of krijgen, kunnen terecht bij de Geldzorglijn voor hulp en advies. Wees niet beschroomd om contact op te nemen als er geldzorgen zijn. De Geldzorglijn is er om je op weg te helpen. We willen onze inwoners ondersteunen om de rode cijfers in het huishoudboekje weer zwart te laten kleuren.

De kleur zwart komt niet alleen in onze financiën terug. Waar het daar een positieve betekenis heeft, draagt de kleur soms ook een negatieve lading. Helaas kende gemeente Wijchen afgelopen jaar ook enkele zwarte dagen. Denk bijvoorbeeld aan het schietincident en de explosie aan de Touwslagersbaan bij de zonnestudio, of aan drugscriminaliteit zoals een poging tot dumping in Leur. Gebeurtenissen die een doffe glans leggen over anders zo kleurrijke dagen. Door de handen ineen te slaan proberen we weer kleur terug te brengen voor de getroffenen en hun omgeving. Ook hier kan de kracht van samenzijn en samenwerking niet genoeg benadrukt worden.

Zulke gebeurtenissen laten zien hoe kwetsbaar onze samenleving kan zijn en hoe belangrijk het is dat we elkaar steunen. Diezelfde betrokkenheid en samenwerking zijn ook cruciaal bij het aanpakken van geweld tegen vrouwen en het voorkomen van femicide. Dat vrouwen nog steeds slachtoffer worden van geweld, ook in ons eigen land, is volstrekt onacceptabel. Geweld tegen vrouwen is geen privéprobleem; het is een maatschappelijk probleem. Het vraagt van ons allemaal dat we opstaan, luisteren, steunen en waar mogelijk handelen. Dit onderwerp onder de aandacht brengen en ertegen strijden is belangrijk. Dat doen we bijvoorbeeld via de campagnes Is dit liefde? en Orange the World. Daarin laten we onder andere zien dat het veel vaker misgaat binnen de relationele sfeer dan buiten op straat. Mede daarom is een belangrijke boodschap van deze campagnes het belang om je uit te spreken: schaam je niet als het niet goed gaat in je relatie.

De strijd tegen femicide en geweld tegen vrouwen staat in één lijn met het streven naar gelijkwaardigheid. Wanneer die verhouding onderling gelijkwaardig is, met warmte, veiligheid en oprechte genegenheid, kleurt oranje naar een prachtig rood. De kleur van liefde. Kijk nou naar het carnaval, een grote liefde voor velen van ons. Hoe mooi is het dat we nu ook in het Urnerijk een prinses hebben. Het verkiezen van een prinses is een sterke boodschap van gelijkwaardigheid. Net als dat vrouwen in Niftrik sinds dit jaar volwaardig meedoen met het Koningsschieten.

En over grote liefdes gesproken. Tijdens de Gouden Echtparen-viering en bij het bezoeken van echtparen die 60, 65 of zelfs 70 jaar getrouwd zijn, spreek ik met hen over de liefde. Hun verhalen raken me. De rode draad in hun verhalen is het koesteren van de kern van liefde. Liefde is zorg voor elkaar, ook in moeilijke tijden. Liefde is respect. Liefde is samenleven in warmte, vrijheid en veiligheid.

Wie liefde en Wijchen in één adem zegt, komt uit bij Kasteel Wijchen. Ons kasteel is hét symbool van het liefdesverhaal van Emilia van Nassau en Don Emmanuel. Een protestantse prinses die tegen alles en iedereen in trouwde met haar katholieke geliefde. Dit liefdesverhaal komt terug in het boek dat dit jaar geschreven wordt door het prijswinnende schrijversduo Marianne en Theo Hoogstraten. Ik kijk erg uit naar het resultaat!

Gemeente Wijchen kent naast een liefdeshart, ook een sterk groen hart, dat afgelopen jaar weer sterker is gaan kloppen. Zo is het centrum een stuk groener geworden, en waren er weer wijkacties en een groenmarkt voor een groener Wijchen. Vanuit het Huis van de Gemeente was er ook veel aandacht voor het prachtige dier, met de kenmerkende brede witte kop met zwarte strepen: de das. Het gaat goed met de das in onze gemeente! Tijdens onderzoeken die nodig zijn voor bouwontwikkelingen, komen we de das steeds vaker tegen. De das blijkt net als wij volop aan het bouwen geslagen te zijn. Voornamelijk rondom het bebouwde gebied van de kern Wijchen. We werken momenteel aan een overkoepelend plan voor de das, in samenspraak met Stichting Das en Boom, buurgemeenten, de provincie Gelderland en het rijk. Het gezamenlijke doel is helder: we maken ruimte voor de das én ruimte voor maatschappelijke ontwikkeling.

En over bouwen gesproken: de vorderingen zijn overal zichtbaar. In onze gemeente wordt volop gebouwd en plannen voorbereid; nieuwe woningen in bestaande én nieuwe wijken.

Dit alles speelt zich af in een tijd die volop in beweging is. Gemeente Wijchen is rijk aan kleuren. Die rijkdom maakt ons wie we zijn, maar brengt soms ook spanning met zich mee. Dat zagen we duidelijk terug in het jaar dat achter ons ligt. We vierden uitgebreid 80 jaar vrijheid. Daarbij was ook veel aandacht voor de druk waaronder onze vrijheid en identiteit tegenwoordig staan door de geopolitieke ontwikkelingen. Die spanningen zien we niet alleen wereldwijd, maar ook in Nederland, en zelfs in onze eigen gemeente.

Zo is het spannend wat de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in maart dit jaar zal zijn. En wat deze uitslag voor onze gemeente gaat betekenen. Bij deze roep ik u op om in groten getale naar de stembus te gaan en dat rode potloodje te gebruiken!
Gemeente Wijchen kent veel politieke kleuren, en dat is maar goed ook. Juist die verschillen maken onze democratie sterk. Verschillende ideeën, achtergronden en visies zorgen voor een levendig debat en brengen nuance in de besluitvorming.
Toch zien we in verkiezingstijd vaak dat het debat wordt beperkt tot zwart-witdenken. Voor of tegen. Links of rechts. Goed of fout. Maar de werkelijkheid is meestal niet zo simpel. Het zou mooi zijn als politici, en wij als samenleving, verder kijken dan uitersten. Niet alleen denken vanuit het eigen gelijk, maar echt luisteren naar elkaar. De beste oplossingen ontstaan vaak door samenwerking. Door het gesprek aan te gaan en door te luisteren naar de vele kleuren die er zijn.
En daar kun je niet jong genoeg mee beginnen. Ik ben er trots op dat we nu een kinderraad hebben in samenwerking met het basisonderwijs.

Spannend is ook de realisatie van het hoogspanningsstation dat in ons buitengebied is voorzien. Het is een project van nationaal belang, maar eerlijk gezegd laat het mijn hart wel een beetje bloeden. Ik hoop dan ook dat we een mooie, groene inpassing kunnen realiseren met meerwaarde voor het gebied.

Maar wat als de spanning op het elektriciteitsnet voor meerdere dagen wegvalt? Of er een besmetting is van het drinkwater zoals in Utrecht en Amersfoort? Is het veel bediscussieerde noodpakket dan toch niet een goed idee? U heeft met de post een paars boekje met informatie over onder andere het noodpakket ontvangen. Of misschien ontvangt u het deze week nog. Ik roep u allen op dit goed door te nemen, bespreek het met je naasten en kijk of je een ander kan helpen. In deze tijden is het belangrijk om voorbereid te zijn op noodsituaties, zeker op situaties die u dagelijks kunnen overkomen. Als we voorbereid zijn, en klaar staan voor de ander, gaan we het wel redden met elkaar. Samen staan we sterk in onzekere tijden. Een goede voorbereiding vergroot onze veerkracht: het geeft rust en vermindert de onrust.

Spanning en onrust neem je ook weg door samen te komen, door openhartige gesprekken, door begrip en een vleugje humor, door een warm gebaar, door even rust te nemen of juist een gezellig feestje te vieren met elkaar. En laat gemeente Wijchen nu juist daarin uitblinken. Onze gemeente kent tal van diverse en kleurrijke evenementen. Plaatsen waar je op de klanken van de muziek de gezelligheid kunt opzoeken, een drankje kunt nuttigen en een dansje kunt doen. Waar je heerlijk langs braderieën kunt slenteren, kunt genieten op een van onze vele terrassen, of een bezoek kunt brengen aan de uiteenlopende kunstexposities en museumtentoonstellingen. Het zijn evenementen en activiteiten waar we de spanningen even op de achtergrond kunnen laten, en kunnen werken aan onze mentale gezondheid. Zelfs volgens de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving is het belangrijk om meer te gaan lummelen!

Een andere mooie manier om te ontspannen biedt het zwembad, of de sauna. We werken aan plannen voor een nieuw zwembad op de campus. Een plek waar ontspanning, watersport en waterpret kleur geven aan het dagelijks leven van veel mensen.

Het leren en kunnen zwemmen is een belangrijk onderdeel van onze identiteit. Daarom hebben we afgelopen jaar de Kindregeling uitgebreid voor gezinnen met een beperkt inkomen. Tot voor kort werden alleen de kosten van zwemlessen voor diploma A vergoed. Maar om echt veilig te kunnen zwemmen in zwembaden en buitenwater, is diploma C een vereiste. Zeker in Tweestromenland waar we leven met de onvoorspelbaarheid van rivieren, zoals ook 100 jaar geleden bleek bij de Watersnoodramp van 1926. Met het programma ‘Maas en Waal stroomt’ besteden we hier dit jaar in de regio op verschillende manieren aandacht aan.

Beste mensen,

Het moge duidelijk zijn dat er ondanks de spanningen en discussiepunten genoeg kleur is in onze mooie gemeente Wijchen. Ik wil u graag op het hart drukken om te denken en handelen in uw eigen persoonlijke kleur. Hoe u dat doet en uit, dat is heel persoonlijk. Ieder mens is anders, anders opgegroeid, anders opgevoed, en anders opgeleid. Maar iedereen heeft een hart, en dat hart kan spreken in de keuzes die we maken.

Als we het zwart-witdenken loslaten, wordt de wereld alleen maar mooier. Onze samenleving is van nature kleurrijk, en ieder heeft recht op zijn of haar eigen kleur. Kijk naar de kleur van je hart en laat het spreken. Luister naar elkaar, wees lief voor elkaar, en draag bij aan een wereld die divers én verbonden is.

Ik wens u allen een goed, kleurrijk en hartelijk jaar toe. Proost!