Bodemonderzoek

Bouwen

Als u gaat bouwen of verbouwen, kan een bodemonderzoek nodig zijn voor de vergunning. In het omgevingsplan staat wanneer dit onderzoek verplicht is.

Bij een bodemonderzoek wordt gekeken of de bodem vervuild is. Als de bodem vervuild is, is vaak extra onderzoek nodig. Soms moet de bodem daarna worden schoongemaakt (bodemsanering).

Het doel hiervan is dat mensen die het gebouw gebruiken geen gezondheidsrisico lopen door vervuilde grond.

Functiewijziging van een locatie

Als de functie van een locatie verandert naar een gevoeliger gebruik, is een bodemonderzoek nodig. Dit is bijvoorbeeld zo als een deel van een bedrijfspand wordt gebruikt als woning.

Het doel van het bodemonderzoek is om te zorgen dat mensen die het gebouw gebruiken geen gezondheidsrisico’s lopen door vervuilde grond.

Graven in de bodem

Als u meer dan 25 m³ grond gaat afgraven, moet u dit melden via de website van het omgevingsloket (Deze link gaat naar een externe website). Er is dan een voorafgaand bodemonderzoek nodig. Bij dit bodemonderzoek wordt gekeken of de bodem vervuild is. Daarbij wordt gecontroleerd of de vervuiling boven de toegestane grens ligt.

Is de bodem vervuild? Dan zijn extra maatregelen nodig. De graafwerkzaamheden moeten dan worden uitgevoerd door een aannemer die hiervoor is erkend (BRL SIKB 7000). Soms is ook milieukundige begeleiding nodig. Op de website van Rijkswaterstaat (Deze link gaat naar een externe website) vindt u een lijst met erkende bedrijven. Deze maatregelen zorgen ervoor dat medewerkers niet in contact komen met vervuilde grond en dat de vervuiling zich niet verspreidt.

Aan- en verkoop van grond

De eigenaar van een stuk grond is in principe verantwoordelijk voor de kwaliteit van de bodem. Als een stuk grond wordt verkocht, is het daarom belangrijk dat de koper weet of de bodem vervuild is.
De verkoper moet de koper informeren over bekende bodemproblemen. Dit gaat bijvoorbeeld om vervuilde grond, oude ondergrondse tanks, asbest of andere zaken die vervuiling kunnen hebben veroorzaakt.
De koper heeft ook een verantwoordelijkheid. De koper moet vóór de aankoop zelf onderzoeken of er bijzondere problemen of beperkingen zijn. Zowel de verkoper als de koper is dus verantwoordelijk. De gemeente speelt hierbij geen rol.

Een calamiteit met schadelijke stoffen

Door een calamiteit kan vervuiling in de bodem terechtkomen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door een kapotte olieleiding van een graafmachine of door een uitgebrande auto.
Dit moet direct worden gemeld bij de Omgevingsdienst Groene Metropool. Zij bekijken of een bodemonderzoek nodig is om te controleren of de bodem vervuild is.
Als de bodem vervuild is, moet deze worden schoongemaakt. Dit heet saneren en valt onder de zorgplicht. Degene die de vervuiling heeft veroorzaakt, is hiervoor verantwoordelijk.

Bedrijfsactiviteiten

Bedrijven die werken met stoffen die de bodem kunnen vervuilen, moeten na afloop van de werkzaamheden een eindsituatieonderzoek laten uitvoeren. Zo wordt gecontroleerd of de bodem vervuild is geraakt.
Een nulsituatieonderzoek aan het begin van de werkzaamheden is niet verplicht, maar kan in sommige situaties wel verstandig zijn. U kunt hierover advies vragen aan een gespecialiseerd adviesbureau.

Stap 1: Het vooronderzoek

Een vooronderzoek is altijd nodig. Bij dit onderzoek wordt gekeken naar het huidige en vroegere gebruik van de locatie. Er wordt onderzocht of er plekken of activiteiten zijn (geweest) waarbij schadelijke stoffen in de bodem kunnen zijn gekomen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om olietanks, asbestdaken, oude boomgaarden waar bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt of gedempte sloten.

Ook worden eerder uitgevoerde bodemonderzoeken bekeken, bijvoorbeeld op Bodemrapportage Druten Wijchen (Deze link gaat naar een externe website). Daarnaast wordt de locatie bezocht. Het doel van het vooronderzoek is om te bepalen of de bodem mogelijk vervuild is. Is dat zo, en is er nog geen recent bodemonderzoek gedaan? Dan is een verkennend bodemonderzoek nodig. Het vooronderzoek wordt uitgevoerd volgens de richtlijn NEN 5725.

Stap 2: Het verkennend bodemonderzoek

Een verkennend bodemonderzoek is alleen nodig als dit uit het vooronderzoek blijkt. Bij een verkennend bodemonderzoek worden monsters van de grond en het grondwater genomen. Dit gebeurt door gaten in de grond te boren, proefgaten te graven en buizen in de grond te plaatsen (peilbuizen). De monsters worden onderzocht in een laboratorium. Zo wordt gecontroleerd of de bodem vervuild is.
Deze onderzoeken worden uitgevoerd door erkende bedrijven en volgens de regels van NEN 5740 en NEN 5707.

Stap 3: Het nader bodemonderzoek

Blijkt uit het verkennend bodemonderzoek dat de grond of het grondwater vervuild is? Dan is meestal een nader bodemonderzoek nodig.
Het doel van dit onderzoek is om te bepalen hoeveel grond of grondwater vervuild is. Dit gebeurt door extra boringen te doen en meer monsters in het laboratorium te onderzoeken. Zo wordt duidelijk hoe groot het vervuilde gebied is.
Soms is dit niet in één keer duidelijk en zijn extra boringen of onderzoeken nodig.
De uitkomst van het nader bodemonderzoek is hoeveel kubieke meter (m³) grond of grondwater vervuild is. Het nader bodemonderzoek wordt uitgevoerd volgens de richtlijn NTA 5755.